SUNDAY 24 FEBRUARY 2019

Populocalismo

O centralismo fixo moito mal ao noso país. Xa o deixou claro Celso Emilio: Nunca virá de fóra remedio ou esperanza. No goberno, na política, na cultura, na identidade, as visións centralistas asumen a idea de que Galiza non pode valerse por si mesma, de que non poderemos chegar a ser nada sen o subsidio, o paternalismo, a tutela de poderes alleos. Os partidos estatais e as súas filiais e franquicias teñen a función de xestionar e recoller os froitos da vasalaxe e da submisión. 

Fronte a esta visión acomplexada e empobrecedora, o nacionalismo galego debe seguir tendo a capacidade de combinar a defensa insubornábel do país, o compromiso inquebrantábel coa radicalidade democrática, o orgullo da pertenza a unha nación viva, a arela da transformación, o progreso e a equidade, a interlocución en pé de igualdade con outros pobos e culturas, e a audacia de procurar sempre camiños novos. Soñar grandezas para Galiza e facer realidade os soños, en palabras do Luís Seoane que foi quen —con Isaac Díaz Pardo— de construír empresas nacionais que temos a obriga de coidar, defender e deixar en herdanza.

Nos últimos tempos un novo andazo corroe a sociedade galega: unha couza que mina as estruturas de cohesión nacional e social, que se alimenta do egoísmo e da curtedade de miras, e que pon o interese particular e partidista por diante do ben colectivo. A alianza das materias inflamábeis do populismo e do localismo constitúe un cóctel explosivo e rendíbel, como demostrou no seu tempo un alcalde reaccionario como Paco Vázquez e como está a poñer de manifesto agora un rexedor igualmente reaccionario e histriónico como Abel Caballero.

Cando a rendibilidade eleitoral e o beneficio partidista son a única vara de medir, córrense riscos e aliméntanse monstros que poden ter consecuencias devastadoras. Pode ser que se constrúan ídolos con pés de barro, como xa aconteceu en Coruña e pode tamén pasar en Vigo. É por exemplo unha quimera delirante pensar que a grande cidade do sur vai liderar a súa área metropolitana ou vai ser unha forza tractora da modernidade e da innovación galega se se pecha en si mesma, se se enfronta cos concellos veciños, se lle dá as costas á Universidade, se non se proxecta con intelixencia, con ambición e con audacia cara ao mundo.

A permanente liorta na que están instalados a Xunta e do Concello de Vigo está a paralizar servizos e infraestuturas vitais para o país, privando as persoas de dereitos e deteriorando gravemente a imaxe das institucións. O confronto partidista pode ter réditos no inmediato pero na distancia longa acaba perdendo a xente. E acaba perdendo Vigo e Galiza enteira, porque se van abrindo costuras que vai ser difícil reconstruír.

Artigo publicado en Sermos Galiza o 6 de setembro de 2018.

De saber falar e saber estar

Hai poucos días o profesor Monxardín facía chanza nun artigo nestas páxinas dun lapsus linguae en materia de xénero que seica cometín na miña intervención no acto de entrega do premio Celanova Casa dos Poetas ao Parlamento galego. E fixo ben, temos que tomar nota dos erros e aprender, e facelo tamén con humor. Manter a calidade lingüística debe ser unha preocupación de primeira orde. Teñan consigo que o é para min. 

E nesa preocupación teño presente que a lingua constrúe a realidade, algo abondo estudado por diversas materias alén da propia lingüística. Polo tanto, nas miñas intervencións públicas procuro non esquecer a unha parte fundamental da sociedade -nós, as mulleres-, que debemos ser nomeadas para rachar coa ocultación histórica que temos soportado tamén na linguaxe.

No mundo que queremos construír non é un absurdo ter iso en conta. Pola contra, considero que é unha obriga que a linguaxe nos represente, máis aínda nun acto no que a miña foi a única intervención política dunha muller. Non é unha preocupación formal, é unha fonda preocupación ética e política.

Gústame escoitar a quen non pensa coma min e reflexione, -confeso que con certa perplexidade-, sobre as valoracións do señor Monxardín a respecto do que é saber estar e de como se debe falar. 

Na miña intervención en Celanova agradecín que en tempos de descrédito da acción política, onde impera o individualismo sobre o colectivo, se reivindique a forza do diálogo e se valore o pluralismo político. Ao meu ver, nun acto no que se reclama un Parlamento máis aberto para unha sociedade máis informada e crítica, sería un contrasentido limitarse a falar desde unha presunta neutralidade que, sinceramente, penso que non existe. Sería estraño aplaudir un premio á pluralidade e pretender disimulala cando é plenamente compatible coa corrección e o respecto. 

Non penso que estea fóra de lugar lembrar a importancia de que existimos en galego grazas a homes e mulleres como Curros Enríquez. Tampouco recordar que estamos fallando cando a lingua galega é a única do Estado que perde falantes e, por iso, apelar a que sexa o Parlamento quen esixa o cumprimento dos consensos lingüísticos e xere outros novos para gañar falantes. 

Tampouco me parece que estea fóra de lugar lembrar que o autor que dá nome á Fundación Curros foi cronista e sufriu a presión do poder, polo que seguro hoxe reivindicaría a necesidade duns medios públicos dignos. Ou salientar que foi perseguido pola vía penal polos seus poemas. Que máis de cen anos despois da súa morte siga habendo persoas condenadas polas súas letras é o suficientemente grave como para que quen lexislamos nos comprometamos a facer o posible por construír unha democracia avanzada en dereitos de expresión e creación. Por certo, o celanovés foi absolto. 

Podía terme limitado a agradecer a publicación do I Congreso Internacional de Curros do 2001 por serme útil cando estudaba filoloxía. Porén, iso sería esquecer a miña responsabilidade como representante do BNG, unha forza política que, desde a humildade e desde o respecto, ten vocación de achegar para construír unha Galiza mellor. 

Non nos escolleron para aplaudir e limitarme a facelo sería, iso si, non saber estar á altura e desvalorizar o Parlamento galego. Tamén a un Curros Enríquez que quixo crebar as liras.

Artigo publicado en La Región o 6 de setembro de 2018.

Un novo rumbo para Galiza

Comeza un novo curso político e na Galiza faino cun panorama aparentemente inmobilista, mais en realidade aberto e con moitas máis posibilidades de cambio das que o PP e Núñez Feijoo queren recoñecer. Un síntoma da súa debilidade: o uso propagandístico da TVG e da RG, que manipulan ao seu favor sen pudor ningún.

Un país coa capacidade, cos recursos e co potencial do noso non pode resignarse á súa situación actual: agudízase a crise demográfica, destrución de tecido industrial, á cola na innovación, emigración xuvenil, precariedade, milleiros de persoas con imposibilidade de facer os seus proxectos de vida. E, diante dese panorama, estamos sen goberno. Feijoo está literalmente desaparecido, pasando dos problemas da sociedade galega e centrado na súa ambición particular de dar o salto a Madrid. Fracasado o intento, continúa na dimisión das súas responsabilidades. Nin ten proxecto, nin ten iniciativa, nin ten capacidade. Cada día que pasa a irrelevancia política á que conduce a Galiza é máis evidente.

A chave é comprendermos que non ten por que ser así. Non podemos aceptar como normal pagar as peaxes máis caras do Estado; termos as pensións máis baixas do Estado; que a xente nova siga emigrando; que os concellos galegos reciban menos financiamento que o resto do Estado; que morra xente polos recortes. E non podemos aceptar como normal que a Xunta renuncie -pola ideoloxía centralista do PP- a propostas beneficiosas para as maiorías sociais: unha tarifa eléctrica galega que rebaixe a factura da luz; unha banca pública ao servizo da economía real; un concerto económico que nos permita ter máis recursos para financiar a sanidade, a educación, a dependencia ou mellorar as pensións.

Galiza debe abordar retos importantes neste novo curso político: emprego, axenda galega de grandes temas ante o Estado e igualdade de xénero. Para avanzar nestas prioridades é clave deixar atrás a irrelevancia política á que arrastran a Galiza as forzas estatais e impulsar políticas que aposten pola innovación, polo tecido produtivo, polo emprego de calidade, pola igualdade das mulleres e o coidado do noso medio ambiente. O desenvolvemento social e económico de Galiza pasa polo empoderamento da nosa sociedade, por facernos cargo de nós mesmas e poñer nun primeiro plano as aspiración e as necesidades da sociedade galega.

Artigo publicado en La Voz de Galicia o 3 de setembro de 2018.

SOS, vidas á deriva!

Vivín estes días unha experiencia que como persoa e como política entroume na pel para non esquecer nunca. Xunto con outros 3 eurodeputados subín a bordo dos barcos da ONG Open Arms, saímos de Malta o 27 de xuño para ir á zona de rescate e salvamento SAR fronte a costa libia. A singradura empezou con polémica despois de que o barco Lifeline tivera xa problemas para atracar en costa maltesa. Ao día seguinte celébrase o Consello Europeo sobre inmigración que non chega a un acordo europeo de como solucionar a crise humanitaria. Despois de dous días navegando alertan dun target, unha balsa á deriva con 125 persoas a bordo. Italia e Malta non permiten que o Open Arms vaia, estando a 12 millas; o desacougo da tripulación, lista para salvar vida, é total.

As decisións de Estados e a ausencia da UE deixan morrer a 3 nenos e de 125, os libios que chegan tarde rescatan a 24. Choros, consternación, carraxe. Ese día custa durmir diante da hipocrisía europea, diante da falla de humanidade. Despois de ver Calais, Idomeni e agora isto, estou moi impactada. Mentres, Malta anuncia que pecha o porto aos barcos de rescate dez ONG e o ministro de transporte de Salvini di que os barcos de Open Arms non poden atracar en portos italianos «por ser un perigo de orde pública».

Ao día seguinte soa a alarma. Son as 8. Balsa á deriva a 9 millas. Saltamos nas lanchas de rescate. Non podo evitar chorar agarrada á corda vendo a terrible imaxe. 60 persoas con cara de terror. Pensan que somos libios. Os rescatadores achéganse e cálmannos mentres van pasando para a lancha a un neno, 5 mulleres, 4 menores non acompañados e o resto homes entre 18 a 45 semella, e un home maior. Logo pinchan e rotulan a balsa, que cheira a gasóleo, chea de cravos. Levaban 15 horas no mar. Cando ven que non son libios empezan a berrar de alegría, xa no barco, a abrazarse. Fuxiron da guerra, de prisións sen luz, de ser violadas, de malleiras, de fame, de escravitude. Un di, entrar na balsa xa é o paraíso comparado coa prisión privada onde o meteran de tránsito de saída en Libia, durante cinco anos. Por ser negro e cristián.

No barco empezan a contar os terrores que pasaron, exhaustos. O barco, impedido polo fascista presidente de Italia de atracar, pide permiso ao Goberno español para atracar en Barcelona. Pasa un día de conversas diplomáticas e ao final toman decisión afirmativa. Berros de alegría na cuberta da embarcación, onde dormen, onde falan 60 vidas salvadas que puideron ser máis. Vemos como a radio avisa doutra balsa, o barco vira e vai, falso aviso despois de 30 millas, un clásico que fai o servizo de gardacostas italiano para enganar ais barcos de rescate. Nin fan, nin deixan facer.

Navegamos tres días para chegar a Barcelona. A vida chamou mentres Europa non actúa, deixando en mans dun país sen lei a vida de persoas que se ven desesperadas por atopar nova vida.

Un rescate non é a solución. Precisase unha política coordinada. Máis ao menos evitouse que morreran, podían ter vido moitas mais se se avisa a tempo, se non se puxeran trabas, se non se aplicaran políticas xenófobas. Ten máis dignidade Open Arms que os mandatarios europeos xuntos. Como dicía Óscar Camps na rolda de prensa que dimos ao chegar a Barcelona, o noso traballo é salvar vidas, non vemos se son migrantes ou non. Persoas coma nós. Por iso fun ao barco, o cargo como eurodeputada tamén debe ser posto ao servizo da inxustiza. Dende que Open Arms atracou o mércores a costa se chegada non ten ningún outro barco. A UE cala permitindo a Italia e Malta facer os seus antollos. Mentres, segue vindo e morrendo xente. Meu SOS é denuncialo, aquí e en Bruxelas. Sigamos sendo humanos.

Artigo publicado en La Voz de Galicia o 9 de xullo de 2018.

Recuperarmos o Pazo

Xoán Antón Pérez-Lema

Cómpre recoñecerlle á conselleira nacionalista Ánxela Bugallo o primeiro fito no camiño para recuperarmos o Pazo de Meirás para a cidadanía, ao declaralo Ben de Interese Cultural (BIC) no 2008. Hoxendía tense avanzado moito camiño polo traballo da Comisión de Recuperación da Memoria Histórica e pola especial sensibilidade do Concello de Sada e da Deputación coruñesa. Mais tamén por mór do consenso total do Parlamento de Galicia. Neste tema o PPdeG está a facer o correcto. Probábelmente pola presión cidadá, mais cómpre recoñecérllelo.

Os Franco non teñen un título de propiedade legal. Unha “Junta Pro Pazo”, creada polo pulo da Deputación e do Concello coruñeses, usou o diñeiro obtido de descontos obrigatorios dos soldos de funcionarios e empregados e das doazóns “voluntarias” inducidas nos pobos polos concellos e pola Falanxe para lle mercar o pazo á súa propietaria, Blanca Quiroga Pardo-Bazán, ofrecéndollo en doazón a  Franco, que o aceptou en decembro de 1938. Porén, a transmisión é radicalmente nula, porque a doazón de bens inmobles require para causar efecto dunha escritura notarial que non existiu. A trapallada xurídica continuou no 1941 cando Franco adquiriu o Pazo a medio de compravenda perante Notario á mesma persoa que xa lle vendera antes á “Junta Pro pazo”. O prezo era moi baixo e non se xustificou o seu aboamento.

Xa que logo, o suposto título de dominio dos Franco é radicalmente nulo por inexistente, ao non existir causa, nin prezo,  nin válido consentemento nunha Blanca Quiroga que xa non era propietaria na altura.

As achegas de fondos públicos na adquisición e mantemento do Pazo e, sobre todo, a súa dedicación a finalidades públicas do Goberno “de facto” (residencia oficial de verán do ditador, celebración de Consellos de Ministros e actos oficiais…) determinan que o Pazo haxa de se considerar como ben de dominio público Velaí o título xurídico para que a Administración do Estado poida reivindicar xudicialmente o Pazo duns Franco que non teñen título de propiedade válido.

Canto á indemnización dos gastos aboados polos Franco dende que o Estado deixou de usar  o Pazo, a súa cualidade de herdeiros duns primeiros posuidores de mala fe, plenamente conscientes da ilegalidade do seu dominio, vetaríalles calquera  pretensión nese senso.

Sobre a reforma eleitoral: a espada de Damocles dos Pobos de Europa

O Parlamento Europeo vén de dar luz verde a un informe favorable á reforma da Lei Eleitoral Europea. Con este proxecto, cada Estado Membro poderá impor un plafón, un umbral ou porcentaxe mínima de voto que poderá oscilar entre o 2% e o 5%. De levarse a cabo, será a espada de Damocles pendurada sobre os Pobos de Europa.

O Consello da Unión Europea, movido por Frau Merkel, coa escusa do medo á extrema dereita que agroma e bota brazos, resucita unha lei electoral de 1979. Máis non é ese o único motivo. Non nos enganemos. O obxectivo é tamén deixar fóra da Eurocámara as forzas nacionalistas e de esquerda. E esta proposta, que afecta especialmente ás circunscricións únicas con máis 35 escanos como o Estado español e Alemaña, ten sido respaldada maioritariamente onte [reférese á cuarta feira] no Parlamento Europeo maioritariamente por [email protected] dos grupos dos populares e socialistas europeos, a gran coalición. 397 votos favorables, 207 en contra e 62 abstencións.

Así as cousas, só fica unha lectura posible do acontecido: Os dous grandes grupos políticos da Eurocámara manobran ao seu antollo para garantir non só a súa presenza no Parlamento Europeo, senón eliminar a formas como o BNG, Esquerra, Bildu, Compromis, PNV, ou PdCat, entre outras.

E o que é máis grave: Que estas forzas políticas queden fóra da Eurocámara suporia eliminar a diversidade cultural, plurinacional e política e deixar a millóns de cidadáns e cidadás sen representación. A reforma está plantexada para as eleccións de 2024, máis nada garante que non se poña en marcha para as vindeiras eleccións de maio do 2019.

Non podemos de deixar de preguntarnos como pode afectar Galiza. Desde o BNG temos claro que quedar fóra da Eurocámara suporia unha discriminación para Galiza. Nosa traxectoria e defensa en Bruxelas e Estrasburgo aválanos, suporia deixar sen voz os nosos sectores produtivos, as persoas afectadas pola precariedade laboral, polos abusos das hipotecas, as vítimas do Alvia, a nosa loita pola liberdade de expresión, a loita pola igualdade, o medio ambiente, as persoas refuxiadas. Sabemos como defender a un País e queremos seguir defendéndoo onde se decida. Non no noso nome. Por nós mesmas e mesmos. Chorar porque o BNG estea cando non estea, é tarde, como xa vimos noutros lares parlamentares, o que cómpre é ter garantia desa participación sen cancelas para que diversidade política do Pobo galego continúe no Parlamento Europeo, igual que a doutros Pobos irmáns de Europa.

Por iso seguiremos traballando, falando e reuníndonos co resto de eurodeputados e eurodeputadas, como viñemos facendo até agora, para convencelos de que non se pode cercenar a diversidade, non se pode limitar a pluralidade se queremos ter un Parlamento verdadeiramente democrático e que serva para representar as voces plurais. E reclamándolle ao Goberno estatal que non apoie esta reforma discriminatoria.

Artigo publicado en Sermos Galiza o 6 de xullo de 2018.

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies